| امروز یکشنبه 15 تیر 1399

راهنمای کارشناسی در پرونده های اراضی ملی شده

کانون کارشناسان رسمی دادگستری استان آذربایجان شرقی

راهنمای کارشناسی در پرونده های اراضی ملی شده

اکبر قرار خسروشاهی                       صمد دربندی

 

کارشناسان رسمی دادگستری در رشته کشاورزی و منابع طبیعی

بخشی ازپرونده های مطروحه در مراجع قضائی مربوط به اختلافات ملکی است. در این پرونده ها طرفین دعوی اعم از اشخاص حقیقی و یا حقوقی در خصوص تعبیر و تفسیر اسناد رسمی و عادی مالکیت اختلاف نظر داشته ویا اصولاً طرفین ادعای مالکیت بدون داشتن اسناد و مدارک مالکیت لازم با مراجعه به دستگاه قضائی، طرح دعوی می نمایند .

برخی از پرونده های اختلاف ملکی زمینه اختصاصی دارند که می توان به شکایات و دعاوی ادارات منابع طبیعی و آبخیزداری شهرستان ها و یا جایگزین آنها ادارات راه و شهرسازی شهرستانها در پرونده ها اشاره نمود .

پرونده های مطروحه در این زمینه عموماً دارای دوشکل ماهیتی هستند:

1- کیفری

2- حقوقی 

1-پرونده های کیفری: در پرونده های کیفری ادارات منابع طبیعی با ارسال شکوائیه در خصوص تخریب وتصرف عدوانی اراضی ملی شده برعلیه اشخاص حقیقی و حقوقی طرح دعوی می نمایند.در این رابطه مقام قضائی برای جمع آوری اطلاعات لازم واتخاذ تصمیم شایسته اقدام به صدور قرار کارشناسی نموده و از کارشناسان رشته کشاورزی و منابع طبیعی جهت اظهار نظردعوت به عمل می آورد. در این خصوص از طرف کارشناس منتخب اقدامات زیر معمول می شود  :

1-1-مطالعه پرونده در دفتر شعبه ارجاع کننده و یا مراجع انتظامی که در این خصوص لازم است صورتجلسه تخریب و تصرف و مدارک مربوط به ملی شدن اراضی مورد اختلاف و نیز مدارک مالکیت مشتکی عنه جمع آوری شود.

در صورت عدم وجود مدارک مزبور در پرونده، از طرفین درخواست گردد. نکته مهم اینکه نقشه مختصات دار قطعه یا قطعات متنازع فیه بایستی در پرونده موجود باشد.   

2-1- بازدید از محل به همراه طرفین، تطبیق مختصات نقشه موجود در پرونده با محل معرفی شده، بررسی وضعیت زمین از نظر شیب، کیفیت خاک، پوشش گیاهی و اراضی همجوار ونحوه وکیفیت تصرفات مشتکی عنه مورد بررسی قرار گرفته ودر عین حال اسناد مالکیت ابرازی طرفین نیز با محل تطبیق داده می شود.

3-1- پیاده نمودن مختصات محل مورد اختلاف در نقشه اراضی ملی شده موجود در اداره منابع طبیعی مربوطه و بررسی سوابق کشت و زرع یا سایر تصرفات انسانی با استفاده از تصاویر ماهواره ای وعکس های هوائی سالهای قبل.

4-1-تهیه گزارش کارشناسی لازم، در تنظیم گزارش لازم است موارد زیر مد نظر قرار گیرد:

- شرح کلیاتی از پرونده 

- بیان اظهارات طرفین پرونده و اشاره به اسناد و مدارک ابرازی 

- توصیف وضعیت محل در زمان بازدید  

-اظهار نظر کارشناسی: دراین رابطه پاسخ سئوالات مطروحه در دستور قضائی تهیه و به ترتیب درج می شود .

اضافه می نماید که انتخاب کلمات کلی و درج واژه های قابل تفسیر در گزارش مورد نیاز نیست، بلکه لازم است با دقت کافی از کلمات فنی و غیر حقوقی استفاده شود. به عنوان مثال از بکاربردن واژه تخریب خودداری و بجای آن از کلماتی مانند خاکبرداری، تسطیح، انجام شخم، عملیات خاک ورزی و ایجاد اعیانی، استفاده شود.

2-پرونده های حقوقی: در پرونده های حقوقی ادارات منابع طبیعی و یا راه و شهرسازی در خصوص موارد زیر در محاکم طرح دعوی می نمایند  :

-خلع ید از متصرفین اراضی ملی شده

-قلع و قمع اعیانی و مستحدثات موجود

-مطالبه اجرت المثل ایام تصرف در محدوده زمانی معین

-مطالبه خسارات وارده بر پوشش گیاهی

-ابطال اسناد رسمی خواندگان

مقام قضائی پس از وصول دادخواست وبررسی های لازم اقدام به صدور قرار کارشناسی نموده و از کارشناس منتخب جهت اجرای قرار صادره دعوت به عمل می آورد. در این خصوص از طرف کارشناس منتخب اقدامات زیر معمول می گردد  :

1-2-مطالعه پرونده در دفتر شعبه ارجاع کننده

2-2-هماهنگی با طرفین پرونده جهت بازدید ومعاینه محلی

3-2-جمع آوری اطلاعات محلی از قطعه زمین مورد دعوی از جمله میزان و نحوه وکیفیت تصرفات

4-2-تطبیق اسناد مالکیت طرفین با محل و ایضاً تطبیق نقشه ابرازی اداره خواهان با محل 

5-2-انجام امور دفتری که در این رابطه اقدامات مشروحه زیر ضروری است :

جانمائی مختصات نقشه قطعه یا قطعات مورد دعوی برروی نقشه اراضی ملی شده و بررسی تصاویر ماهواره ای وعکس های هوائی محل، ایضاً درخصوص سابقه تصرفات در صورتی که در قرار صادره منظور شده باشد .

6-2-تنظیم گزارش کارشناسی که ساختار آن تقریباً شبیه گزارشات پرونده های کیفری می باشد.

در خصوص برآورد اجرت المثل ایام تصرف از رابطه زیر استفاده می شود :

X=A*B*C*E*F*g

در رابطه بالا:

=Xمقدار اجرت المثل (ریال)

A= مساحت ) هکتار(

=B سنوات تصرف)سال)    

=C ظرفیت چرای مرتع(تعداد واحد دامی در هکتار)

=E میزان علوفه مورد نیاز یک واحد دامی( 7/1 کلیوگرم در روز(

=F قیمت یک کیلو گرم علوفه(ریال)

=g طول فصل چرا در سال برابر اقدامات ممیزی(روز) 

خسارت وارده به اراضی ملی شامل از بین رفتن پوشش علفی و چمنزارها و گونه های جنگلی، تخریب و فرسایش خاک می باشد که براساس آیین نامه اجرایی بند (ب) ماده (۱۲) قانون افزایش بهره‌وری بخش کشاورزی  و منابع طبیعی

مصوب سال 1389 طبق جداول 1 تا 3 قابل محاسبه می باشد. لازم به توضیح می باشد ارقام جداول مذکور ممکن است در آینده تغییر نماید.

جدول(1)-برآورد خسارت ناشی از بین رفتن گونه های جنگلی     

جدول(2)-برآورد خسارت ناشی از تخریب و فرسایش خاک         

جدول(3)- برآورد خسارت ناشی از بین رفتن پوشش علفی و چمنزارها       

 

 

                                                                           

 

 



ارسال دیدگاه

کلیه حقوق برای کانون کارشناسان آذربایجان شرقی محفوظ است